Koronarografia jest badaniem radiologicznym, które polega na wybiórczym wypełnieniu tętnic wieńcowych środkiem cieniującym (roztworem kontrastowym). Koronarografia pozwala na wykazanie lub wyłączenie obecności zmian zwężających tętnice wieńcowe, a ponadto informuje o stopniu, umiejscowieniu i rozległości istniejącego zwężenia. Uzyskanie tych danych jest konieczne zwłaszcza w przypadkach, w których rozważa się możliwość chirurgicznego leczenia niewydolności wieńcowej. Koronarografia nie należy do typu badań standardowych, zwłaszcza z uwagi na to, że badanie ma postać inwazyjną. Najczęściej jest wykonywana w celu diagnozy choroby niedokrwiennej serca (choroby wieńcowej), bardzo rzadko w innych przypadkach.
Choroba wieńcowa jest spowodowana miażdżycą tętnic – ich stwardnieniem i zwężeniem w całym organizmie, z powodu odkładania się cholesterolu w ścianie naczyń w postaci tzw. blaszek miażdżycowych. Jeśli choroba zaatakowała tętnice prowadzące do serca, może wówczas dojść do choroby niedokrwiennej. Miażdżyca tętnic jest chorobą bardzo powszechną, a jej występowanie zanotowano nawet u dzieci. W wielu przypadkach przebiega bezobjawowo, ale w innych może wystąpić zawał lub dusznica bolesna. Najczęstszą konsekwencją choroby niedokrwiennej serca, jest zakrzep tętnicy wieńcowej, który w następstwie prowadzi do zawału. Pojawienie się objawów dusznicy, to ostrzeżenie przed wystąpieniem poważniejszego schorzenia. Niezależnie od tego, czy pacjent ma już dusznicę bolesną, czy też przeszedł zawał serca, zanim podejmie się leczenia, konieczne jest właściwe rozpoznanie zaburzenia. Jeśli koronarografia wykluczy występowanie choroby niedokrwiennej serca, lekarz wedle ustalenia, może wykonać szereg innych badań diagnostycznych w celu ustalenia przyczyny.
Przed zabiegiem koronarografii, pacjentowi zaleca się wykonanie szczepienia przeciwko żółtaczce typu B, oraz wykonuje się podstawowe badania, takie jak: morfologia, kreatynina i ogólne badanie moczu. Ponieważ istnieje możliwość wykonania angioplastyki podczas jednego zabiegu, pacjenci przygotowujący się do badania powinni, przez co najmniej tydzień przed zabiegiem, przyjmować aspirynę. Samo badanie, jakim jest koronarografia, jest wykonywane przy znieczuleniu miejscowym, podczas gdy pacjent znajduje się w pozycji leżącej. Lekarz wprowadza metalową igłę do tętnicy udowej lub ramiennej, a następnie zmienia ją na plastikową. Kolejnym krokiem jest wprowadzenie przez nią cieniutkich cewników, które mają dotrzeć aż do prawej i lewej tętnicy wieńcowej poprzez aortę. Prześwietlenie rentgenowskie pozwala w tym czasie na kontrolę miejsca znajdowania się cewników. Poprzez cewnik wstrzykuje się tzw. kontrast (barwnik). Na zdjęciu rentgenowskim można wówczas zobaczyć, czy tętnice są zablokowane lub zwężone.
Całe badanie, u niektórych może trwać jedynie 5 minut, u innych, w zależności od ciężkości przypadku, nawet 1,5 godziny. Po badaniu wykonanym przez nakłucie w tętnicę udową, wskazane jest by pacjent przez ok. 6 godzin odpoczywał leżąc, by tętnica miała czas się zagoić. Przez następny tydzień powinien zminimalizować wysiłek fizyczny, by nie przeciążyć nogi i w konsekwencji uniknąć krwawienia z nakłutej podczas badania tętnicy.
W przypadku, gdy badanie wykaże prawidłowy obraz tętnic wieńcowych, wyklucza się chorobę wieńcową jako przyczynę dolegliwości i wypatruje innych powodów.
Aby nie dopuścić do zawału, ani żadnej z chorób serca, należy dbać o własne zdrowie. Konieczne jest regularne poddawanie się badaniom pod kątem sprawdzania ciśnienia krwi oraz poziomu cholesterolu. Należy zrezygnować z palenia papierosów, nadużywania alkoholu na rzecz rozpoczęcia nowego stylu życia wypełnionego aktywnością fizyczną i stosowaniem odpowiedniej, nisko tłuszczowej i zdrowej diety.
Choroby serca
Wolniejsze bicie serca nie oznacza wcale złej kondycji fizycznej, przeciwnie – świadczy o dobrym zdrowiu. Przykładem mogą być sportowcy – u osoby uprawiającej sport serce bije miarowo, wolno, lecz silnie, pompując więcej krwi.